SÜLEYMANİYE'DE BAYRAM SABAHI AÇIKLAMASI

ŞİİRİN AÇIKLANMASI



Şair, Süleymaniye camisini anlatıyor. Süleymaniye camiyi tarihi ve medeniyet üzerinde duruyor. Süleymaniye tarihi yönden Türk mekanı açısından evrensel bir ortamdır. Süleymaniye bayram sabahında herkesin toplandığı yer olması bakımından önemli. Çünkü herkes bir arada. (Gökte kanat, yerde ayak sesleri) burada kanat sesleri uhrevi bir dünyaya yaratıyor. Ayak sesleri ise gelen kişilerin ayak sesleri hemde mazide kalan kişilerin ayak seslerini hissediyor. Eski seferler maziye dönüş var. Bayram sabahını, anı, mazi ve tarihle birleştiriyor. (Hava boydan boya binlerce hayaletle dolu) Sanki burada büyük bir kalabalık toplanıyor. Zaten bayram namazı çok kalabalık olur fakat tahrihtende insanlar getiriyor. Az önceden söylediğim gibi maziyi tarihle birleştiriyor.
Sonra Süleymaniye camiyi tanımlıyor. Türklüğün büyüklüğünü , islamın büyüklüğü, dini tarihi bir arada bütün Osmanlı savaşlarını hatırlatıyor. Sonsuzluk ele alınmış. Süleymaniye heybetli bir yapı. Şair, bu heybetli yapı geçmişi ufku daha iyi gösteriyormuş gibi görüyor.(Seçmiş İstanbul’unufkunda bu kudsi tepeyi) Türk milletine başka bir yönden yaklaşıyor. Sanat yönünü ele alıyor.
(Bir neferdir bu zafer ma’bedinin mi’marı) Burada insana duyulan saygı var. Uhrevi bir tarafı var. Şiir din, tarih milliye ve medeniyet bunların etrafında dönüyor. Zafer ma’bedi, zafer, askerlik kahrahmanlık. Ma’bet ise dini ve sanatı ima ediyor.(Ulu ma’bed!) mekanla ruhsal yakınlık kuruyor ve ancak o sabah fark ediyor. Kültür, tarih ve milliyetçilik anlayışı yine burada ve bunların varisi olmaktan memnun. Her ne ortamda olursa olsun kökü mazidedir.
(Koyu bir kırmızılık gökten ayırmakta yeri) bu hayalindeki seslerle ulaştırıyor. Bütün bir vatan coğrafyası, savaşın kırmızılığı top sesleri var. Bursa’dan, Konya’dan İzmir’den uzaktan uzağa, şanlı zaferlerle hatırlamaya çalışıyor.
Seferlere gidiyor. Kosava, ve Niğbolu’ya ulaşıyor. Denizlere de ulaşıyor. Her iki alemde birleşmiş durumdadır.
Yahya Kemal şiirinde ifade bakımından yeni, ruh bakımından eski. Yani tarih ve millidir. Kendisi eskiye karşı çıkmıyor sadece eskiyi değiştirip yeniye uyguluyor.Şiir dilinde ahengi musikiye önem veriyor.Şiirlerinde kendine has bir toplum ve medeniyet görüşü var. Şair, eski kelimeleri mazmun değil, tasvir amaçlı kullanıyor.Şiirlerinde sonsuzluk ve öteki alem önemli yer tutar, genişlik duygusu hakimdir.